Dawne metody płatnicze

Finanse, bankowość, pieniądze – dzisiaj to swego rodzaju krwioobieg i kręgosłup współczesnego świata. Prowadząc biznes, przedsiębiorstwo, firmę, warto wynająć specjalistów od tego rodzaju kwestii. Spróbujmy może pokrótce opisać, jak rozwijały się kwestie związane z finansami na przestrzeni lat:

Pierwotnie ludzkość nie znała pieniądze. Początkowo wszelkie tego rodzaju transakcje dokonywane były na zasadzie handlu wymiennego – usługa za usługę, towar za towar (lub na przykład usługa za towar) Tego rodzaju handel nazywany jest dziś „barterem” i bywa nadal stosowany, na przykład gdy ktoś chce obejść handlowe przepisy danego kraju. Barteru używa się także w wymianie handlowej z krajami, które posiadają bardzo słabą walutę, albo na przykład których waluta jest praktycznie niemożliwa do opanowania (na przykład występuje tam zjawisko hiperinflacji a pieniądze danego kraju nie są zbytnio opłacalne). Barter jest więc najbardziej pierwotnym sposobem wymiany handlowej. Stosowano go już w bardzo dawnych czasach, gdy tylko zaistniała taka potrzeba. Tego rodzaju wymiana mogła mieć pewne korzenie w tradycyjnej wymianie podarunków. We wspólnotach pierwotnych, często bowiem dwa odwiedzające się plemiona wymieniały ze sobą żywność, lub przedmioty, była to swego rodzaju wymiana uprzejmości, grzeczności. Może z czasem zaczęto zauważać, że niektóre wymienione produkty są nieco bardziej wartościowe od innych? Potrzebne bardziej danej społeczności. Drugie natomiast innej. Zaczęto się nimi więc częściej wymieniać. Naukowcy szacują, że w Europie już kilka tysięcy lat przed naszą erą, powstawać zaczęły szlaki handlowe. Odnalezione szczątki człowieka lodu – Otziego, który zamarzł w 4 tysiącleciu przed naszą erą, zawierają przedmioty świadczące o dosyć rozległych szlakach handlowych ówczesnych ludzi.  Z tego okresu pochodzi również tak zwany „sweet track” odnaleziona w Anglii, wymoszczona drewnem droga handlowa. Z biegiem czasu, ludzie zaczęli zauważać, żeby prowadzić skuteczna wymianę handlową, potrzebne jest coś w rodzaju pieniądza.  Przedmioty takie musiały mieć jakąś w miarę stałą, niezbyt dużą ale i niezbyt małą wartość, musiały być również powszechnie dostępne. W pierwszych społeczeństwach namiastką tego rodzaju środków płatniczych było na przykład bydło. Obliczano cenę przeliczając na ilość zwierząt. Do dziś, na przykład w niektórych afrykańskich krajach bydło lub wielbłądy stanowią na przykład posag, opłatę dla rodziny za małżeństwo z daną osobą.

W Polsce, u dawnych Słowian, tego rodzaju środkiem płatniczym było sukno. Słowo „płacić” pochodzi właśnie od słowa „płótno”.  Innym środkiem płatniczym były wówczas również cenne sztabki żelaza. Formowano je w specjalne „sztabki” w kształcie ostrzy toporów i przenoszono na długich drągach. Skarb tego rodzaju środków płatniczych udało się odnaleźć podczas wykopalisk na ulicy Kanoniczej w Krakowie. Być może należał on do opisanego w kronikach, pogańskiego księcia „bardzo silnego” który mieszkał w Krakowie i atakował pobliskie, chrześcijańskie Morawy.